mind girisimcilik-hikayelerim batisin-suclusu-kim
Batışın suçlusu kim?
En az bir yerde dağıtıldı; tepkiler toplanıyor.
“Bir iş battığında suçlanacak dış sebepler hep vardır ve çoğu haklıdır, ama yalnız dışarıyı suçlarsan haklı çıkarsın ve hiçbir şey öğrenemezsin, çünkü düzeltebileceğin tek alan sorunun senden kaynaklanan kısmıdır.”
- Yayın
- dil
- TR orijinal · EN
01 · Pişmiş
Bugün bu konuda ne düşündüğüm.
Başladığın bir iş battığında suçlu kim?
Bu soruya hemen cevap verme. Benim cevabım da yıllar içinde çok değişti. Bugün bir projemizin batış hikayesini anlatıyorum. Suçlanabilecek çok şey vardı dışarıda. Ama asıl suçlu bizdik. Bunu kabul etmek çok şey değiştiriyor.
Patile
Yıl 2018. Hayvanlar için bir sosyal medya kurduk, adı Patile. Fikir eşim Sevin’den geldi. O dönem Instagram’da çok hayvan hesabı vardı. İnsanlar kedileri, köpekleri için hesap açıp onlar üzerinden paylaşım yapıyordu. Biz de düşündük: bu neden kendine ait bir yerde olmasın?
Bir akşam yemeğinde Kemal de işe katıldı. Bugün hâlâ süren ortaklığımız orada başladı. İşin öbür tarafı şuydu: ikimiz de yazılım bilmiyorduk. Hazır bir yazılım paketi kurdum, sonra onu iyileştirmeye çalıştık. Hayvan hesaplarını açıp kendimiz yönetiyorduk. Proje bir yıl bile sürmedi.
Mills’in ayrımı
Sosyoloji okudum. Birinci sınıfta ilk okutulan kitaplardan biri C. Wright Mills’in Toplumbilimsel Düşün’üydü. Mills önemli bir ayrım yapar: bir olay kişisel bir mesele mi, yoksa kamusal bir sorun mu?
Örneği hâlâ net hatırlıyorum. 100 bin kişilik bir şehirde bir kişi işsizse, bu onun kendi sorunudur. Ama aynı şehirde 50 bin kişi işsizse bu toplumsal bir sorundur. Bakılması gereken yer sistemin kendisidir.
Dışarıdaki suçlular
Bu gözle Patile’ye bakınca suçlanacak şey hazır:
- Sosyal medya gerçekten zor bir alan. Ne kadar kullanıcın varsa o kadar güçleniyorsun, tekelleşiyorsun.
- Kullanıcı da para da tek bir yerde toplanıyor.
- Instagram’a karşı bunu başarmak çok zor.
Bunların hepsi doğru. Mills’in gözüyle bakınca sorun buymuş gibi görünüyor.
O alana nasıl girdik?
Ama şunu da sormak lazım: o alana nasıl girdik? Tecrübesiz girdik. Sermayesiz girdik. Sosyal medya işi büyük emek, büyük zaman ister. Bizde bunların hiçbiri yoktu.
Yapı oyunun kuralını koyuyordu. Ama o oyuna öyle girmeyi biz tercih ettik.
Neden önce hep dışarıya bakarız?
Psikolojide buna kendine hizmet eden yanlılık deniyor. İyi gidince “ben yaptım”, kötü gidince “şartlar böyle gerektirdi” diyoruz. Bunu sadece kötü insanlar yapmıyor. Herkes ilk önce böyle düşünüyor. Beynimiz kendimize olan güvenimizi korumaya çalışıyor.
Ama sadece dışarıyı suçlamak gelişimin önündeki en büyük engel. Dışarıyı suçladığında aslında şunu söylüyorsun: “Değiştirebileceğim bir şey yoktu.” Değiştirebileceğin bir şey yoksa öğrenebileceğin bir şey de yok. Bir sonraki işe aynı hatayla giriyorsun.
“Hata yaptım” ile “ben kötüydüm” aynı cümle değil
Bence asıl mesele bu iki cümleyi ayırmak. “Ben kötüydüm” karakterle ilgili bir sorun varmış gibi konuşuyor. “Hata yaptım” yanlış bir davranışı anlatıyor. Davranış değişebilir. Karakter çok zor değişir.
Hata yapmak çok normal. İnsanın doğası hataya yatkın. Bunu iyi bir haber olarak bile görebiliriz. Instagram’ı değiştiremezsin. Ekonomiyi değiştiremezsin. Ülkenin ya da bölgenin sorunlarını değiştiremezsin. Sorunun senden kaynaklanan kısmı, düzeltebileceğin tek alan.
Patile’den sonra öğrendiğim
Bir işin seni heyecanlandırması, o işin başarılı olacağı anlamına gelmiyor. Doğru satış kanallarını bulmak, iş planı yapmak ve sıkıcı kısımları sürdürmek işin en kilit yerleriymiş. Bunu yaşamadan öğrenmek bana çok zor geliyor. Çoğu zaman işin konuşulmayan kısmı da burası.
Mills belli bir noktada haklı. Bazen yapıları gerçekten değiştiremezsin. Ama her durumda sadece dışarıyı suçlu görüyorsan en ufak bir ilerleme kaydedemezsin. Çünkü sorunun senden kaynaklanan kısmını tamamen görmezden gelirsin.
Dışarıyı suçlarsan haklı çıkarsın. Ama hiçbir şey öğrenemezsin.
Sorunun gerçekten dışarıda olduğu bir hikayem de var. Onu daha sonra konuşalım.
Açık sorular
- Dış sebebin gerçekten belirleyici olduğu durumu, kendini savunduğun durumdan nasıl ayırırsın?
- Bir işe girmeden önce “bu oyunun kuralını yapı mı koyuyor?” sorusunu sormak hangi kararı değiştirirdi?
Kaynaklar
- C. Wright Mills, Toplumbilimsel Düşün (The Sociological Imagination, 1959): kişisel sıkıntılar ve kamusal sorunlar ayrımı.
- Kendine hizmet eden yanlılık (self-serving bias), sosyal psikoloji.
- Patile’nin ilk hikayesi: Ortaksız büyüyemezsin
02 · Tez geçmişi
-
Şimdiki · 18 Ekim 2026
Bir iş battığında suçlanacak dış sebepler hep vardır ve çoğu haklıdır, ama yalnız dışarıyı suçlarsan haklı çıkarsın ve hiçbir şey öğrenemezsin, çünkü düzeltebileceğin tek alan sorunun senden kaynaklanan kısmıdır.
-
Bu tez henüz değişmedi. Değişirse eski hali burada, üstü çizili olarak kalacak.
03 · Dağıtım
kopyalar kaynağa link verir-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
2 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
2 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
2 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
0 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
-
Orijinal ↗
YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz ·
2 görüntülenme · 0 beğeni · 0 yanıt
kanıt skoru = görüntülenme + 10 · beğeni + 25 · (yanıt + repost + paylaşım) · eşik 10.000
04 · Bağlantılar
- Bu fikir genişletir Ortaksız büyüyemezsin Bir ortaklığı ayakta tutan şey birlikte kazandığınız işler değil, kaybetmeyi birlikte göze alabilmenizdir; başarılı olunca ortak zaten bulunur, zor olan başarısızlığı paylaşabileceğin birinin olması. Test ediliyor
- Bu fikir ilgili Pieter Levels: en kötü yılı, hayatını değiştiren yıl oldu Pieter Levels'ı anlatmaya değer kılan şey kazandığı para değil, en kötü yılında aklını kaybetmemek için kendine bir hedef koyup bunu herkese söylemesi ve o yılın bütün hayatını değiştiren yıl olması. Test ediliyor
- Bu fikir ilgili Boşuna mı kürek çekiyoruz? Verdiğimiz emeğin karşılığını bir yerde alırız, ama çoğu zaman hemen değil ve beklediğimiz yerden değil; tek ölçü "elimden geleni yaptım mı?" sorusuna dürüstçe evet diyebilmek. Test ediliyor
İtirazın mı var? Tezi zayıflat.
Bu fikir henüz Threads'te paylaşılmadı. Paylaşıldığında yanıtlar buraya akar ve statüyü etkiler.
--- thesis: Bir iş battığında suçlanacak dış sebepler hep va... status: testing topic: girisimcilik-hikayelerim published: 2026-10-18 canonical: https://furkanmind.com/mind/batisin-suclusu-kim ---
Ham katman ajanlara kapalı. İçerik CC BY 4.0 lisanslı. Alıntılarken node URL'sini kaynak göster.