Garip görünümlü yapay zeka influencer'ları neden tutuyor

Ne gördüm

5 Ekim 2026 gecesi Reels’te art arda üç video denk geldi. Üçü de aynı türden: karikatür gibi bir yüz, gerçekçi ve lüks bir sahne.

Sonra akımın tamamına baktım: öncüsü Jean Phil, kopyaları, taklitçileri. Ekran görüntüleri ve grafikler aşağıda, ham katmanlarda.

Videoda anlattım

Bu incelemeyi 8 dakikalık bir videoda da anlattım: Bu garip yapay zeka influencer’larını neden izliyoruz? (6 Ekim 2026, 21:00). Videodan altı kısa bölüm çıktı, birkaç gün içinde kanala düşecek.

En dikkat çekici veri: paylaşım beğeniyi geçiyor

Normal bir reelde paylaşım beğeninin çok altında kalır. Burada maham.iha’da paylaşım beğeninin yaklaşık 1,8 katı, sirdonjeesus’ta 2 katı. Yani insanlar bunları beğenmiyor, birine atıyor.

Karşılaştırma için Higgsfield’ın kendi reklam reeli: aynı tür karakter ama paylaşım beğeninin dörtte biri. Reklam olduğu belli olunca kimse arkadaşına atmıyor.

maham.iha’nın 20 milyon izlenen videosunu izleyenlerin %1’inden azı beğenmiş. Video beğeniyle değil, gönderilerek büyümüş.

Neden güldürüyor

1. Kalıp bozma. Lüks araba, otel girişi, takım elbise. Beyin bildik bir şablon bekliyor. İçinden kâse saçlı, uzun burunlu bir adam çıkınca beklenti yarım saniyede bozuluyor ve kaydırma duruyor.
2. Zararsız ihlal. Psikolojide buna iyi huylu ihlal deniyor: bir kural bozuluyor ama kimse zarar görmüyor. Gülme tam burada çıkıyor.
3. Karikatür, ürkütücü değil. Gerçeğe çok yakın yüzler ürpertir. Bunlar bilerek abartılmış. Yorumlarda sürekli Wallace & Gromit’e, Lord Farquaad’a benzetiliyor. Jean Phil’in en büyük videosunda en çok beğenilen yorum 224 bin beğenili bir Wallace & Gromit karesi.
4. Ciddiyet. Karakter hiç gülmüyor. Şakayı izleyici tamamlıyor, kendi tamamladığı şakayı da başkasına göstermek istiyor.
5. Statü parodisi. Asıl gülünen şey influencer kültürünün kendisi. “Zengin hayatımı izleyin” videolarıyla dalga geçiliyor. İzleyici kendini o gösterinin üstünde hissediyor.

Neden gönderiliyor

1. Yüksek uyarılma. Berger ve Milkman’ın 7 bin New York Times makalesi üzerindeki çalışmasına göre insanı harekete geçiren duygular paylaşımı artırıyor, hüzün azaltıyor. “Bu ne ya” tam böyle bir duygu.
2. Gönderilen şey video değil, “seni düşündüm”. Arkadaşa meme göndermenin artık bir adı var: pebbling. Sevdiklerine çakıl taşı getiren penguenlerden geliyor. Garip karakter videosu bunun için mükemmel. Açıklama gerektirmiyor, dil gerektirmiyor, kimseyi kırmıyor ve karşıda kesin bir tepki doğuruyor.
3. Gönderen de kazanıyor. “Bunu ilk ben buldum” duygusu. Paylaştığın şey senin hakkında da bir şey söylüyor.
4. Platform bunu ödüllendiriyor. Instagram’ın başı Adam Mosseri, sıralamadaki en önemli sinyallerden birinin “görenlerin kaçı DM’den attı” olduğunu açıkça söyledi. Yani bu algoritmayı hacklemek değil, algoritmanın istediğini birebir vermek.

Ama çok çabuk sönüyor

Jean Phil’in 10 videosu sırayla 14,9 milyon, 9,1 milyon, 36,6 milyon izlenmiş, sonra hızla düşmüş. Son iki video 500 bin civarında.

• 18-20 Eylül: ~64,7 milyon
• 21-24 Eylül: ~12,9 milyon
• 27 Eylül-2 Ekim: ~2,2 milyon

Şaka bir kere anlaşılınca sürpriz bitiyor. Sürpriz bitince “ilk ben buldum” duygusu da bitiyor, gönderme duruyor.

O düşerken 11 gün sonra açılan kopya maham.iha 5 milyondan 20 milyona çıktı. 8 günde 170 bin takipçi. Dikkat karakterden karaktere göç ediyor.

Kopyalar da aynı dalgayı daha kısa sürede yaşıyor. sirdonjeesus 9,7 milyonla başladı, iki gün içinde 367 bine indi. maham.iha’nın 20 milyonluk videosundan sonraki video 5,8 milyonda kaldı.

Gerçek kişiler mi?

maham.iha ve sirdonjeesus gerçek kişi değil, bunu kanıtlayabiliyorum. İkisinin en büyük videoları aynı dans stüdyosu videosu. Aynı koniler, aynı ayna, aynı kamera hareketi, süre bile aynı: 10,12 saniye. Videodaki çocuk dansçı bir versiyonda olduğu gibi duruyor, öbüründe o da karaktere çevrilmiş. Yöntem şu: başkasının çektiği gerçek bir video alınıyor, içindeki insan yapay zekayla başka bir karaktere çevriliyor. Hareket gerçek olduğu için doğal duruyor. Karakter ise yok.

Jean Phil’i kesinleştiremedim. Bir İngiliz Kick yayıncısının yayınına peruklu, takım elbiseli gerçek bir adam çıktı ve “gerçek olduğunu kanıtladı” diye kırpımlar dolaştı. Ama o adam büyük ihtimalle bir taklitçi. Jean Phil kılığında Cameo satan, orijinalin profil fotoğrafını kullanan, viral olaydan iki hafta sonra açılmış, 598 takipçili bir hesap var ve videolarından biri o yayıncıya gönderme yapıyor. Orijinal hesabın arkasındaki kişi bilinmiyor. Haberler yapay zeka diyor ama kesin teknik kanıt yok. En olası açıklama diğerleriyle aynı yöntem: gerçek çekim ve üstüne yapay zekayla değiştirilmiş görünüş.

Bu belirsizliğin kendisi de yakıt. “Gerçek mi yapay zeka mı” sorusu yorumları dolduruyor, tepki videoları üretiyor, taklitçilere para kazandırıyor.

Kopyalar neden bu kadar hızlı

• Gerçek bir hareket videosu ve bir yapay zeka aracı yetiyor. Karakteri sıfırdan çekmek gerekmiyor.
• sirdonjeesus 3 günde yaklaşık 24 video atmış. Çoğu 100-800 bin izlenmiş, ikisi 3,7 ve 9,7 milyon.
• “Jean phil” araması neredeyse tamamen kopya, tepki ve “AI influencer’la para kazan, Discord’a yaz” videoları.
• İnsanlar karakterin değil türün peşinde. Yeni bir kopya, orijinalin açtığı ilgi kanalına bedavaya giriyor.
• Para teşviki var. Jean Phil’in bio’sunda başta bir meme coin linki vardı, 25 Eylül’de piyasa değeri 8,8 milyon dolar görünüyordu. Bugün o link yok. Rakibi Archibald Brown’un da coin’i çıktı.

Benim için çıkarım

• Eskiden içerik için yüz, kamera, mekan gerekiyordu. Şimdi fikir ve karakter yetiyor. Hareketi bile başkasının videosundan alıyorlar.
• Bir içeriğin beğenisine değil paylaşım oranına bakmak lazım. “Birine atılacak mı” sorusuna göre tasarlanan içerik bambaşka davranıyor.
• Bu motor çok çabuk sönüyor. Sürpriz üzerine kurulan şey sürpriz bitince bitiyor. Kalıcı olan karakter değil, bu kalıbı tekrar tekrar üretebilen el.
• İzleyiciyi eğlendiren şey ile parayı kazandıran şey aynı değil.

Beni asıl düşündüren

Biz bunları neden izliyoruz? Benim de ekran sürem 4 saate kadar çıkıyor, 1-1,5 saati sosyal medya. Her şeyi kaydırarak tüketiyoruz ve bizi durdurmak için absürtlük seviyesi her geçen gün biraz daha artıyor. Artan kalitesizlik bu alışkanlığın sonucu mu, yoksa arz talep mi bozuldu?

Ölü internete mi gidiyoruz? Umut incelemesinde onun kendi gibi olduğu, rol yapmadığı için sevildiği sonucuna varmıştım. Yapay zeka bunu yapabiliyorsa ve insanlar samimiyet aramıyorsa, bu argüman zora giriyor. Sadece yapay zekaların birbiriyle konuştuğu, birbirine etkileşim verdiği bir internete doğru gidebiliriz.

Gerçek etkileşim ve değer kayboluyor mu, yoksa sadece şekil mi değiştiriyor? Şimdilik bilmiyorum, gözlemliyorum.

Açık sorular

• maham.iha bir ay sonra takipçilerini tutabiliyor mu? Bir ay sonra tekrar bakacağım.
• Jean Phil’in arkasında kim var?
• Türkiye’de bu formatın yerel bir versiyonu tutar mı?
• Bu akımlar yeni nesil, daha önce örneği yok. Bir sonraki absürtlük dalgası neye benzeyecek?

Kaynaklar

• Dexerto, “Who is Jean Phil?” (25 Eyl 2026): https://www.dexerto.com/tiktok/who-is-jean-phil-ai-character-behind-multimillion-dollar-meme-coin-sparks-fake-persona-trend-3412528/
• Search Engine Journal, Mosseri ve sends per reach: https://www.searchenginejournal.com/instagram-algorithm-shift-why-sends-matter-more-than-ever/521389/
• McGraw & Warren (2010), Benign Violations: https://leeds-faculty.colorado.edu/mcgrawp/pdf/mcgraw.warren.2010.pdf
• Berger & Milkman (2012), What Makes Online Content Viral?: https://faculty.wharton.upenn.edu/wp-content/uploads/2011/11/Virality.pdf
• Yahoo, pebbling: https://www.yahoo.com/lifestyle/always-sending-memes-to-your-loved-ones-its-called-pebbling-heres-why-experts-say-the-trend-has-its-pros-and-cons-100021620.html
• Know Your Meme, Jean Philanthrope: https://knowyourmeme.com/memes/jean-philanthrope-jean-phil
• LADbible, Jean Phil ve rakibi (30 Eyl 2026): https://ladbible.com/news/ai-generated-social-media-videos-jean-phil-rival-433454-20260930
• TechCrunch, Higgsfield 1,3 milyar dolar değerleme (15 Oca 2026): https://techcrunch.com/2026/01/15/ai-video-startup-higgsfield-founded-by-ex-snap-exec-lands-1-3b-valuation
• Veriler: Instagram profil ve reel sayfaları, 6 Ekim 2026 sabahı