# Arayüzler gidiyor mu?

- Yazar: Muhammed Furkan Yılmaz (@mfurkanyilmazzz)
- Canonical: https://furkanmind.com/mind/arayuzler-gidiyor-mu
- Statü: Test ediliyor (testing)
- Konu: Yapay zeka döneminde biz ne yapacağız? (https://furkanmind.com/topics/yapay-zeka-doneminde-biz-ne-yapacagiz)
- Yayın: 2026-10-21
- Güncelleme: 2026-10-21
- Dil: tr (original)
- Lisans: CC BY 4.0

## Tez

Yazılım ölmüyor, ölen şey arayüz: Kodak karanlık odayı ortadan kaldırmadı, başkasının işi haline getirdi; bugün ekranlar, sekmeler ve git gel kopyala yapıştırdan oluşan arayüz vergisi de aynı şekilde yapay zekaya taşınıyor.

## Özet

## Dün araba sürerken

Dün araba sürerken bir içerik yazdım. Ekrana bir kez bile bakmadım. Ben söyledim, yapay zeka anladığını yazdı, bana tekrar okudu, ben düzelttim. Akşama içerik planlanmıştı bile.

Bu küçük bir kolaylık değil. Bence yazılım tarihinin en büyük kırılmalarından birinin içindeyiz ve çoğumuz bunun farkında bile değiliz.

## Eskiden her biri ayrı bir ekrandı

Benim gündelik işlerim şöyle: YouTube için video çekiyorum, Threads için yazıyorum, Instagram'da paylaşıyorum, kişisel sitemde fikirlerim duruyor. Bir yanda da şirketim, müşterilerim, onların işleri var.

Eskiden bunların her biri ayrı bir ekrandı. YouTube'a bir şey yüklemek için YouTube Studio, Threads için kendi planlama ekranı, Instagram için bir başkası. Takvim, toplantılar, notlar ve hepsini bir arada tutmaya çalışan benim kafam. Bir short yüklemek saatlerimi alıyordu: açıklamasını yaz, kapağını ekle, başlığını gir.

## Şimdi ne yaptım?

YouTube'u, Threads'i, Instagram'ı connector denen bağlantılarla yapay zekaya verdim. Claude'u açıyorum, konuşuyorum. Kayıttan sonra kurgu çıkıyor, transkript çıkıyor, içerik çıkıyor. "Bunu akşam 9'da yayına alalım" diyorum, alınıyor. Stüdyonun ışığını, kameraların yerini, sesi de sesle konuştuğum bir yapay zekaya bağladım. "Kafanın üstünde yeterince boşluk yok, bir metre geri al" diyor.

## 1888 ve karanlık oda

1888'de fotoğraf çekmek bir kimya işiydi. Cam plakalar, kimyasallar, karanlık oda ve bunları kullanabilen bir kimyager lazımdı. Herkes kameranın önüne geçebilirdi ama arkasına kimse geçemiyordu.

Sonra George Eastman bir kutu çıkardı: Kodak. 25 dolar veriyorsun, 100 pozluk film geliyor. Çekiyorsun, Kodak'a geri gönderiyorsun, banyo edilip geri geliyor. Slogan çok basitti: "Sen düğmeye bas, gerisini biz yaparız."

Eastman karanlık odayı ortadan kaldırmadı. Karanlık odayı başkasının işi haline getirdi. O gün fotoğrafçılık kimyagerlerin elinden çıkıp herkesin oldu.

## Bugünün karanlık odası tarayıcıda

Bir satışçıyı düşünün. CRM ekranı, takvim ekranı, notlar ve hepsini bir arada tutan bir Excel dosyası. Bu bir karanlık oda ve biz onu tarayıcıya taşıdık.

Bunun bir bedeli var. Harvard Business Review'da 2022'de yayınlanan bir araştırmada büyük şirketlerde çalışan 137 kişi izlenmiş. Günde yaklaşık 1.200 kez uygulama değiştiriyorlar. Ekran değiştikten sonra "nerede kalmıştım?" diye geçen süre haftada 4 saat, yılda yaklaşık 5 hafta.

Salesforce'un araştırmasına göre satışçılar ortalama 10 farklı araç kullanıyor ve haftanın sadece %28'inde gerçekten satış yapıyor. Gerisi takvime girmek, not almak, toplantı planlamak, Excel'e ve CRM'e yazmak.

## Arayüz vergisi

İş için aldığımız yazılımlar bizden iki kez para alıyor. Birincisi kullanıcı başına ödediğimiz ücret. İkincisi arayüz: o programa git, buraya gel, bunu kopyala, şunu yapıştır. Vladyslav Podoliako buna arayüz vergisi diyor. İstediğin şeyle sonuç arasındaki işlemlerin bedeli. Hiç görünmüyor, eğitim ve alışma istiyor ve aslında en büyük kalem o.

## Yazılım ölüyor mu?

Bence hayır. Bu sene başında yazılım şirketlerinin hisseleri çakıldı. Herkes "SaaS öldü" dedi, adını bile koydular: SaaSpocalypse, SaaS kıyameti. Ama çok sürmedi, senenin ortasına doğru hisseler toparlandı.

Yazılım ölmüyor. Ölen şey arayüz. Veri kalıyor, kurallar kalıyor. Ortadan kalkan arada açtığın sekmeler, ekranlar, ayarlar, sayfalar.

Geleceğin yazılımında önümüzde iki ekran olacak: ne istediğimizi söylediğimiz yer ve sonucu gördüğümüz yer. Aradaki işlemler Kodak'ın çözdüğü problem gibi. Kodak karanlık odayı kaldırmadı, başka bir yere taşıdı. Şu anda bu karanlık oda yapay zekaya taşınıyor.

## Dürüst olmak lazım

Ben yazılım işini biliyorum, bu connector'ları kendim kurup kullanabiliyorum. Ama çok uzak olmayan bir gelecekte bunlar herkes için kolay olacak. Kodak'tan önce fotoğrafçılık da sadece kimyagerlerin işiydi.

Şunu düşünün: bugün bir işi yaparken kaç ekran açıyorsunuz? İstediğinizle sonuç arasında kaç kez tıklıyor, bir şey dolduruyorsunuz? Bunları bir kâğıda yazsanız, göreceğiniz şey ödediğiniz görünmeyen bedel.

Ekranlar, arayüzler her geçen gün azalıyor. Asıl soru şu: sen hangi tarafta kalacaksın?

## Türevler

- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=GznaX165bNY — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=n5CZ_LCg8Xs — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=cKsVQ-hTs2Y — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=3HWULpa4DJI — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=f65naM7nCQE — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=1o6xFpj6tXw — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=XltwAvLyDn8 — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=QHLctMGhitc — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=ZW9IJtyknIw — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=Rm7hq8BmC2w — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=KIl8xwD4WGI — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=ngqMwN5IzLo — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=S3PWq0j3TCA — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=gMc8Bs-6mT8 — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=YMvtB9lvQdg — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=DMCY53GIbSs — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=uM5EqXNzO9o — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=HspmfNXvlY0 — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=MwKVBASozl4 — views 0, likes 0, replies 0
- YouTube @Muhammed Furkan Yılmaz: https://www.youtube.com/watch?v=Alzw8Jdj1Tw — views 4, likes 0, replies 0

## Bağlı node'lar

- → ilgili → Yapay zeka işimizi alacak mı? Yanlış soru. (yapay-zeka-isimizi-alacak-mi-yanlis-soru): Artık soru "yapay zeka işimizi alacak mı" değil, soru şu: yapay zekayla birlikte biz ne yapacağız? — https://furkanmind.com/mind/yapay-zeka-isimizi-alacak-mi-yanlis-soru
- → ilgili → Yeni mesleğimiz çobanlık mı? (yeni-meslegimiz-cobanlik-mi): Kendi başına iş yapan bir yapay zekâ kurmak herkes için kolaylaşıyor; kıt olan şey yapay zekâ değil, o sürüyü güdecek ve sorumluluğunu alacak insan olacak. — https://furkanmind.com/mind/yeni-meslegimiz-cobanlik-mi
- → genişletir → SaaS ölmüyor, doğası değişiyor (saas-olmuyor-dogasi-degisiyor): İnsanlar parayı yazılımı satın almaya değil, yazılımın yarın da destekleneceğini satın almak için veriyor. Kopyalamak kolaylaştıkça SaaS bitmiyor, doğası değişiyor. — https://furkanmind.com/mind/saas-olmuyor-dogasi-degisiyor
